Vroegtijdige opsporing van borstkanker

  • Vrouwen met een verhoogd risico

    Vrouwen met een anamnese van borstkanker in de andere borst behoren tot de groep met een verhoogd risico.

    Ook vrouwen met een positieve familiale anamnese van borstkanker en ovariumkanker kunnen een verhoogd risico hebben. Het risico hangt af van het aantal eerste- of tweedegraadsverwanten met borstkanker en ovariumkanker en de leeftijd waarop zij borstkanker ontwikkelden.

    De eerste graad omvat moeder, vader, broer, zus, zoon en dochter.

    De tweede graad bestaat uit grootvaders, grootmoeders, ooms, tantes, nichten, neven, halfbroers en halfzussen.

    Andere familieleden behoren tot de derde graad en zijn niet relevant voor de familiale anamnese.

    Normaal / gemiddeld risico = 10-jaar-risico <3 % voor vrouwen van 40 tot 49 jaar, of een levenslang risico op borstkanker tussen <17 %

    Bescheiden risico = 10-jaar-risico tussen 3 en 8 % voor vrouwen van 40 tot 49 jaar, of een levenslang risico op borstkanker tussen 17 en 29% (= KCE ‘verhoogd risico’)

    Sterk verhoogd risico = 10-jaar-risico >8% voor vrouwen van 40 tot 49 jaar, of een levenslang risico op borstkanker van 30% of hoger

    Screeningsbeleid

    Risico-inschattingstabel: klik hier

    Normaal risico

    Bevolkingsonderzoek vanaf 50 jaar.

    Bescheiden risico

    Verwijs vrouwen met een matig verhoogd risico niet voor mammografische screening vóór de leeftijd van 40 jaar.

    Overweeg verwijzing van vrouwen met een matig verhoogd risico in de leeftijdsgroep 40-49 jaar voor jaarlijkse routine-matige screening met mammografie naar een erkend centrum voor screeningsmammografie dat werkt volgens de kwaliteitseisen van het Vlaamse bevolkingsonderzoek.

    Sterk verhoogd risico

    >20% kans dat de familie drager is van een genetische fout (BRCA,…): verwijs naar een genetisch centrum (follow-up derde lijn + eventueel genetische screening).

    Zie ook www.domusmedica.be/gezondheidsgids voor het uitgebreide schema naar risico-inschatting.

    Vrouwen zonder verhoogd risico

    Vrouwen zonder verhoogd risico tussen 50 en 69 jaar wordt aangeraden om deel te nemen aan het Vlaams programma voor borstkankeropsporing.

    De screeningsmammografie wordt daarin om de twee jaar aanbevolen en is gratis.

    Bij vrouwen met een goede levensverwachting kan dit ritme langer worden aangehouden tot 75 jaar (vanaf 70 jaar betaalt de patiënt hiervoor).

    Daarnaast moeten alle vrouwen aangespoord worden om medisch advies te zoeken als ze enige abnormaliteit ontdekken aan de borsten. Ook bij vrouwen die worden gescreend, kan tussen de screeningsrondes een interval-kanker optreden.

    • Verwijs vrouwen in de leeftijdsgroep 40-49 jaar niet routine-matig voor mammografische screening.
    • Verwijs vrouwen in de leeftijdsgroep 50-69 jaar tweejaarlijks voor een routinematige mammografische screening in het kader van het Vlaamse bevolkingsonderzoek.
    • Verwijs vrouwen in de leeftijdsgroep 70-74 jaar enkel voor een tweejaarlijkse routinematige screening met mammografie op voorwaarde dat de vrouw in een goede algemene gezondheid verkeert.

  • Richtlijn

    Dossier

    Andere

  • Vragen

    • (vraag 20): Komt er borst- of eierstokkanker voor in uw familie?
    • (vraag 21): Voor vrouwen vanaf 50 jaar: is uw laatste mammografie meer dan twee jaar geleden?

    Verwerking

    • 50-69 jaar en geen familiale anamnese van borst- en/of ovariumkanker: Screeningsmammografie om de 2 jaar
    • 70-75 jaar en lage comorbiditeit: (Screenings)mammografie om de 2 jaar
    • Familiale anamnese positief: Risico-inschatting; beleid volgens risico inschatting